Παιδιά κατά παραγγελία! :
Οι επιστημονικές προοπτικές και τα ηθικά διλήμματα του νέου ευγονισμού


Η μοριακή γενετική κυριαρχώντας στον τομέα της ιατρικής μετατρέπεται σε κοινωνικό ζήτημα: η γονιμοποίηση και η αναπαραγωγή γίνονται αντικείμενα ελέγχου ενώ η ανίχνευση των κληρονομικών νοσημάτων εγκυμονεί τον κίνδυνο του συστηματικού "φακελώματος" του πληθυσμού. Ως που μπορεί να φτάσει η εξουσία των γενετιστών; Ποιο μερίδιο αποφάσεων έχουν οι πολιτικοί για πρακτικές όπως η γενετική διαλογή των εμβρύων και η άμβλωση; Η συζήτηση για την ευγονική και ιδιαίτερα για την βιοηθική της πλευρά είναι θυελλώδης. Όμως, ποιες ελπίδες γεννά και ποιους κινδύνους ελλοχεύει μια τέτοια εφαρμογή;
Πολύ συχνά οι επιστήμονες αναφέρονται στον 21ο αιώνα ως ο "Αιώνας της Βιοτεχνολογίας". Ένας τέτοιος όρος είναι απόλυτα δικαιολογημένος αν αναλογιστεί κανείς τις επιστημονικές συλλήψεις που πραγματοποιήθηκαν. Κλωνοποίηση, χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος, γονιδιακή θεραπεία, νέες μέθοδοι αναπαραγωγής και γενετικού χειρισμού είναι μερικές από τις καινοτομίες αυτές, οι οποίες βάζουν τα θεμέλια για έναν ευγονικό πολιτισμό άκρως αντιμοραλιστικό και εμπορικό . Η ευγονική γενικά διαιρείται σε δύο κατευθύνσεις: στην αρνητική και στην θετική. Η πρώτη συνεπάγεται την εξάλειψη των αποκαλούμενων ανεπιθύμητων γενετικών γνωρισμάτων ενώ η δεύτερη ασχολείται με την "βελτίωση" των χαρακτηριστικών ενός οργανισμού ή ενός είδους.
Ο προγεννητικός έλεγχος έχει ήδη δημιουργήσει το έδαφος για την φιλοσοφική αποδοχή της αναπόφευκτης γενετικής επέμβασης στην αναπαραγωγική σειρά του ανθρώπου και για μια νέα εποχή της εμπορικής ευγονικής. Αν και οι προγεννητικοί έλεγχοι μπορούν να αποκαλύψουν πολλές γενετικές διαταραχές, μέχρι τώρα μόνο το 15% αυτών των διαταραχών μπορεί να θεραπευτεί. Αυτό σημαίνει ότι για τον μεγαλύτερο αριθμό των σοβαρότερων γενετικών διαταραχών που ελέγχονται στο στάδιο της εγκυμοσύνης, οι μοναδικές επιλογές είναι είτε η προαιρετική έκτρωση είτε η γέννηση του παιδιού. Η επιλογή της έκτρωσης ή της γέννησης ενός παιδιού που θα υποφέρει πολύ και που ίσως θα πεθάνει πρόωρα έχει δημιουργήσει σωρεία ηθικών ερωτηματικών για τα οποία δεν υπάρχουν ιστορικά προηγούμενα ούτε εύκολες απαντήσεις. Τώρα λοιπόν μια νέα τεχνολογία αιχμής, η προεμφυτευτική γενετική δίνει την δυνατότητα της τρίτης επιλογής στους υποψήφιους γονείς. Σύμφωνα με την μέθοδο αυτή αφαιρούνται μερικά ωάρια της μητέρας και γονιμοποιούνται με το σπέρμα του συζύγου της. Μετά από την όγδοη κυτταρική διαίρεση οι επιστήμονες αποσπούν ένα κύτταρο από το κάθε έμβρυο. Το κάθε κύτταρο αντιγράφεται μερικές χιλιάδες φορές και σαρώνεται για τα πιθανά παθολογικά γονίδια που μπορεί να περιέχει. Τα έμβρυα που κρύβουν τέτοια γονίδια απορρίπτονται και εμφυτεύεται στην μήτρα της γυναίκας ένα φυσιολογικό έμβρυο.
Αυτή η διαδικασία είναι μόνο η αρχή μιας ολοκληρωτικής μεταβολής στην σχέση μεταξύ γονέων και των αγέννητων παιδιών τους που πιθανώς θα επαναπροσδιορίσει την έννοια της γονεϊκότητας στον Βιοτεχνολογικό αιώνα. Για να αποφύγουν την ψυχική οδύνη που δημιουργούν τέτοια διλήμματα, μερικοί νέοι άνθρωποι στο μέλλον ίσως θα διαλέγουν συντρόφους προληπτικά. Θα αποφεύγουν δηλαδή να παντρευτούν κάποιον ή κάποια με λαθεμένο γονότυπο, φοβούμενοι μήπως κληροδοτήσουν διάφορες γενετικές ασθένειες στους απογόνους τους. Υπάρχουν λοιπόν επαρκείς λόγοι να ανησυχούμε για έναν επερχόμενο γενετικό "στιγματισμό". Κάποιοι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο κίνδυνος του γενετικού στιγματισμού και η προοπτική να διαλέγει κανείς το ταίρι του βασισμένος στην διερεύνηση της γονιδιακής σύστασής του, είναι λιγότερο επαχθές από την έκτρωση ή από μια ζωή καταδικασμένη λόγω μιας εξασθενητικής ασθένειας και έναν πρόωρο θάνατο. Δεν αποτελεί έκπληξη ότι γίνεται μεγάλη συζήτηση για να υπάρχουν κυβερνητικές αποφάσεις που να ορίζουν ότι τα ζευγάρια που ζητούν άδεια γάμου θα υποβάλλονται σε αθρόα γενετική εξέταση.
Αν λοιπόν τώρα οι μελλοντικοί γονείς χρησιμοποιούν την γενετική μηχανική για την εξακρίβωση και διόρθωση των γενετικών βλαβών των αγέννητων παιδιών τους, τι τους εμποδίζει να την χρησιμοποιήσουν στο μέλλον και για την ικανοποίηση κάποιων ιδιαίτερων προτιμήσεων τους σχετικά με τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των απογόνων τους; Ήδη μία Αμερικάνικη βιοτεχνολογική εταιρία, η Genetech, έχει κατοχυρώσει μια πατέντα εμπορίας μιας γενετικά παρασκευασμένης αυξητικής ορμόνης και προσπαθεί να προβάλει το μικρό ύψος σαν αρνητικό χαρακτηριστικό των ανθρώπων. Έτσι πολλοί γονείς είναι ήδη πρόθυμοι να πληρώσουν αρκετά χρήματα για να εξασφαλίσουν στα παιδιά τους μια ένεση την βδομάδα αυτής της ορμόνης. Αυτού του είδους η έρευνα μας φέρνει πιο κοντά στο γενετικό σχεδιασμό ανθρώπων. Και αυτό σημαίνει ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι θα σκέφτονται πώς να παράγουν παιδιά με "ιδανικά" χαρακτηριστικά. Όλοι δυστυχώς θυμούνται ότι την τελευταία φορά που έγινε κάτι τέτοιο τα "ιδανικά" παιδιά είχαν ξανθά μαλλιά, γαλάζια μάτια και γονίδια Αρίων.
Ο Ιωάννης Παπαποστόλου
Βιογραφικό
Δημοσιεύσεις
Επικαιρότητα
Επικοινωνία
Σύνδεσμοι
Αρχική σελίδα
Copyright 2006 r a i d o s interractive
Διαβάστε περισσότερα άρθρα