Πρόγραμμα "Ανθρώπινα Σύνορα" :
Η απαρχή μιας πλανητικής βιολογίας;


Το 1984 η κυβέρνηση της Ιαπωνίας οργάνωσε μια διάσκεψη με θέμα την βιοηθική και την προώθηση των βιοιατρικών προβλημάτων, στην οποία συμμετείχαν επιστήμονες από διάφορες χώρες της Ευρώπης, την Αμερική, τον Καναδά, και την Ιαπωνία. Εκεί λοιπόν γεννήθηκε ένα γιγαντιαίο πρόγραμμα εμπνευσμένο από τις βιοιατρικές κατευθύνσεις που βαπτίστηκε "Ανθρώπινα Σύνορα". Περι τίνος όμως ακριβώς επρόκειτο;
Ο πρόλογος της Ιαπωνικής έκθεσης εστίαζε στα διάφορα τραύματα που υφίσταται η ανθρωπότητα (π.χ. ρύπανση, εξάντληση φυσικών πόρων, ασθένειες, τεχνολογικοί κίνδυνοι κτλ) και πρότεινε σαν λύση την ανανέωση όχι τόσο των τεχνολογιών όσο της όλης μεθοδολογίας μας, ώστε να εμπνευστούμε από τις επιτυχίες και τις "τελειότητες" του βιολογικού κόσμου. Το καινούριο αυτό εγχείρημα ήταν αρκετά σύγχρονο και μεγαλεπήβολο για την εποχή του αφού εκτός των άλλων απαιτούσε και μια φιλοσοφική αναθεώρηση της εποχής εκείνης και κατ'επέκταση και της σημερινής, μια αναθεώρηση που βασιζόταν αποκλειστικά στις γνώσεις που αποκτήθηκαν έκτοτε στον τομέα της μοριακής βιολογίας και της βιοτεχνολογίας.
Η πορεία του προγράμματος συνδέεται άρρηκτα με την νέα επιστήμη της βιονικής. Ο όρος βιονική διαμορφώνεται από την σύντμηση των λέξεων βιολογία και ηλεκτρονική και υποδηλώνει την ερευνητική δραστηριότητα που στοχεύει στην ανάλυση και την προσομοίωση των λειτουργιών των έμβιων όντων μέσω ορισμένων μηχανημάτων. Ένα από τα χαρακτηριστικά των έμβιων όντων που αποτελεί εξαρχής πρόκληση για τον κλάδο της βιονικής είναι ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Για μεγάλο χρονικό διάστημα οι επιστήμονες προσπάθησαν να προσομοιώσουν το νευρικό σύστημα καθώς και τα εκτελεστικά και αισθητήρια όργανα με την βοήθεια μαθηματικών μοντέλων και ηλεκτρονικών κυκλωμάτων. Αυτό οδήγησε στην έννοια ενός συναρμολογήματος, του νευρωνικού δικτύου στην συγκεκριμένη περίπτωση, το οποίο μπορεί να προσομοιώσει την μνήμη και την προσαρμοστικότητα του εγκεφάλου σε καταστάσεις που του επιβάλλονται. Στις εφαρμογές της βιονικής συγκαταλέγονται η ιατρική διαγνωστική, η μετεωρολογία, καθώς και κάθε κατάσταση που απαιτεί αναγνώριση μορφολογικά ομαδοποιημένων γεγονότων.
Οι πρώτες αντιδράσεις των μεγάλων δυνάμεων ήταν συγκρατημένες στην αρχή, μπροστά στο τεράστιο εύρος του προγράμματος και στην φιλοδοξία που το χαρακτήριζε. Οι δυνάμεις αυτές εξέφρασαν στις κρατικές αρχές της Ιαπωνίας την άποψή τους ότι το πρόγραμμα διέτρεχε τον κίνδυνο να μπει σε διαδικασία ανταγωνισμού με ορισμένα διεθνή προγράμματα που είχαν ήδη ξεκινήσει. Πολύ περισσότερο, Αμερικανοί και Ευρωπαίοι δεν έκρυβαν καθόλου τις ανησυχίες τους ότι η Ιαπωνία επωφελούμενη από αυτή την ευρύτατη διεθνή επιστημονική συνεργασία, θα απορροφούσε τους καλύτερους ερευνητές, με στόχο να ανακάμψει σε ορισμένους τομείς της βιολογίας όπου είχε καθυστερήσει. Συστάθηκε λοιπόν μια ειδική επιτροπή για να καθορίσει εάν τελικά το πρόγραμμα είναι εφικτό, και κρίθηκε ότι η πορεία του έπρεπε να επαναπροσδιοριστεί βάσει δύο κατευθύνσεων: την μελέτη των μοριακών αλληλεπιδράσεων και των ανώτερων γνωστικών λειτουργιών. Επιπρόσθετα αποσαφηνίστηκε ότι η Ιαπωνία θα είχε το μεγαλύτερο βάρος της χρηματοδότησης (ανταλλαγή ερευνητών, συνέδρια κτλ) οπότε οι επιφυλάξεις των "αδελφών" χωρών παραμερίστηκαν. Το πρόγραμμα άρχισε να λειτουργεί και η χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου ευελπιστούσε να αποτελέσει ένα επιστημονικό και πολιτισμικό λίκνο, ένα πόλο έλξης της παγκόσμιας έρευνας στην βιολογία και την βιοτεχνολογία. Τα αποτελέσματα που έχουν βγει ως τώρα δικαίωσαν τους ιδρυτές του προγράμματος, το οποίο εξακολουθεί να εφαρμόζεται με επιτυχία.
Ο Ιωάννης Παπαποστόλου
Βιογραφικό
Δημοσιεύσεις
Επικαιρότητα
Επικοινωνία
Σύνδεσμοι
Αρχική σελίδα
Copyright 2006 r a i d o s interractive
Διαβάστε περισσότερα άρθρα